QUY TRÌNH SẢN XUẤT XĂNG DẦU – TỪ LÒNG ĐẤT ĐẾN BÌNH NHIÊN LIỆU CỦA BẠN
Chắc hẳn mỗi lần đổ xăng, bạn đã từng tự hỏi: Thứ chất lỏng màu vàng nhạt này từ đâu mà có? Sự thật là, xăng dầu không tự nhiên sinh ra ở dạng mà chúng ta đang sử dụng. Tất cả đều bắt nguồn từ một chất lỏng đen ngòm, đặc sánh được gọi là dầu thô (Crude Oil).
Để biến dầu thô thành xăng, dầu diesel hay nhiên liệu bay, chúng ta cần một tổ hợp công nghiệp khổng lồ gọi là Nhà máy lọc dầu. Quy trình này trải qua 4 giai đoạn chính yếu sau đây:
Dầu thô thực chất là một hỗn hợp phức tạp của hàng nghìn loại Hydrocacbon khác nhau. Bước đầu tiên và quan trọng nhất là phải tách chúng ra.
Dầu thô sẽ được bơm vào một lò nung khổng lồ và gia nhiệt lên tới khoảng 400°C để biến thành dạng hơi. Hơi dầu này sau đó được đưa vào đáy của một tháp chưng cất phân đoạn cao chót vót.
Nguyên lý ở đây rất đơn giản: nhiệt độ trong tháp giảm dần từ đáy lên đỉnh. Các chất có điểm sôi khác nhau sẽ ngưng tụ ở các độ cao khác nhau:
Ở đỉnh tháp (nơi mát nhất): Ta thu được các loại khí đốt (LPG).
Phần trên của tháp: Hơi ngưng tụ thành Xăng và Naphtha (nguyên liệu cho ngành nhựa).
Phần giữa tháp: Ta thu được Dầu hỏa (nhiên liệu máy bay) và Dầu Diesel.
Phần đáy tháp (nơi nóng nhất): Là những chất lỏng nặng không thể bay hơi, chúng tạo thành dầu bôi trơn, dầu đốt lò và cặn cuối cùng chính là nhựa đường để rải nẻo.
Xem thêm : Giá xe Tải Foton Mới nhất
Sau khi chưng cất, lượng xăng thu được thường không đủ để đáp ứng nhu cầu khổng lồ của thị trường, trong khi các loại dầu nặng lại dư thừa.
Để giải quyết vấn đề này, các kỹ sư sử dụng quá trình Cracking. Dưới tác dụng của nhiệt độ cao, áp suất lớn và các chất xúc tác, các phân tử Hydrocacbon nặng, chuỗi dài sẽ bị "bẻ gãy" thành các phân tử ngắn hơn, nhẹ hơn và có giá trị cao hơn. Nhờ đó, nhà máy có thể tối ưu hóa lượng xăng và dầu diesel thu được từ cùng một thùng dầu thô.
Dầu thô ban đầu chứa rất nhiều tạp chất, đặc biệt là Lưu huỳnh (Sulfur). Nếu để nguyên lưu huỳnh trong xăng dầu, khi đốt cháy chúng sẽ tạo ra khí SO2 gây mưa axit và ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
Do đó, các sản phẩm sau khi chưng cất và bẻ gãy sẽ được đưa qua hệ thống xử lý (Desulfurization) để khử lưu huỳnh và các tạp chất khác. Quá trình này giúp nhiên liệu cháy sạch hơn và bảo vệ động cơ xe của bạn.
Xăng thu được từ các bước trên chưa thể sử dụng ngay lập tức. Để động cơ hoạt động êm ái, không bị hiện tượng "kích nổ" (tiếng gõ động cơ), xăng cần có chỉ số Octane phù hợp (như RON 92 hay RON 95).
Trong bước cuối cùng, nhà máy sẽ tiến hành pha trộn các thành phần xăng khác nhau, đồng thời thêm vào các chất phụ gia (như chất chống oxy hóa, chất làm sạch động cơ) để tạo ra sản phẩm xăng dầu thương mại đạt tiêu chuẩn chất lượng nghiêm ngặt trước khi phân phối đến các trạm xăng.

Kết luận:
Từ những giọt dầu thô nằm sâu hàng kilomet dưới lòng đất và đại dương, trải qua một chuỗi các phản ứng vật lý và hóa học phức tạp, xăng dầu mới được sinh ra để cung cấp năng lượng cho hàng tỷ phương tiện giao thông và các ngành công nghiệp trên toàn cầu. Lọc hóa dầu thực sự là một trong những kỳ quan công nghệ ấn tượng nhất của con người.